Obezite nedir?

1. Kişinin aşırı klio alımı ve buna bağlı aşırı yağ birikimi sonucu sağlığı olumsuz etkileyen yaygın bir sağlık sorundur. Genellikle BMI (Vücut Kitle İndeksi) ≥30 olarak tanımlanır.
2. Obezite neden ortaya çıkar?
   • Aşırı kalori alımına karşılık düşük enerji harcaması sonucu oluşan dengesizlik,
   • Yüksek yağlı ve kalorili yemek alışkanlığı
   • Yeterince hareket etmeme, fiziksel aktivite eksikliği
   • Genetik yatkınlık, ailesel özellikler
   • Hormonal bozukluklar (hipotiroidizm gibi)
   • Psikolojik nedenler, depresyon ve strese bağlı duygusal yeme alışkanlığı gibi
3. Obezite hangi hastalıklara yol açar?
   Obezite başta metabolik sağlık olmak üzere, kas iskelet yapısına kadar hemen her sistemi olumsuz etkiler. Tip 2 diyabet, kalp-damar hastalıkları, hipertansiyon, eklem problemleri, uyku apnesi ve bazı kanser türlerine kadar çok önemli hastalıklar obeziteden kaynaklanabilir.
4. Obezite tedavisinde hangi yöntemler kullanılır?
   • Diyet ve egzersiz,
   • Stres yönetimi ve psikolojik terapiler
   • İlaç tedavisi (örn. semaglutid),
   • Bariatrik cerrahi (tüp mide, bypass)

Diyabet ile İlgili Sık Sorulan Sorular

1. Tip 1 ve Tip 2 diyabet arasındaki fark nedir?
   • Tip 1: Otoimmün bir hastalıktır; pankreas insülin üretemez. Çocukluk çağında gelişir.
   • Tip 2: Yetişkinlik döneminde metabolik olarak dengesizlik, insulin direnci gelişimi, yetersiz kilo kontrolü ve fiziksel aktivite yetersizlikleri sonucu gelişir. İnsülin üretimi olmasına rağmen insülin yetersiz kalabilir ya da direnç geliştiği için metabolik faydası azalır. Bu durum kronik olarak kanda glikoz (şeker) yüksekliği olarak ortaya çıkar. Zaman içerisinde başta kalp damar sistemi olmak üzere birçok vücut fonksiyonunu bozar ve çok ciddi hastalıkların ortaya çıkmasına zemin hazırlar.
2. Diyabet belirtileri nelerdir?
   Sık idrara çıkma, aşırı susama, açıklanamayan kilo kaybı, yorgunluk ve bulanık görme.
3. Diyabet nasıl teşhis edilir?
   Açlık kan şekeri, HbA1c testi veya oral glukoz tolerans testi ile.
4. Diyabet tedavisinde insülin dışında hangi ilaçlar kullanılır?
   Metformin, SGLT2 inhibitörleri, GLP-1 reseptör agonistleri (örn. Ozempic) ve DPP-4 inhibitörleri.
5. Diyabet komplikasyonları nasıl önlenir?
   Kan şekeri kontrolü, düzenli tansiyon takibi, sağlıklı beslenme ve düzenli göz/böbrek taramaları.
6. Obezite Tip 2 diyabet riskini artırır mı?
   Aşırı yağ dokusu vücudun insülinden faydalanmasına engel olur. Obezite, insülin direncine yol açarak kan şekerinin kandaki seviyesinin uygun şekilde düşürülmesini engeller. Özellikle erken evre Tip 2 diyabetli hastalarda kilo kaybıyla ile insülin direncinin düzeltilmesi ve diyabetin kontrol altına alınması mümkün olur.
   Diyabet hastalarının kilo vermeleri için düşük glisemik indeksli beslenme, düzenli egzersiz ve doktor kontrolünde bazı ilaçlar da önerilebilmektedir. (örn. GLP-1 agonistleri).